Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής (Δ.Κ.Ζ.) & Κινητική Ανάπτυξη
Ο ρόλος της Εργοθεραπείας στην αυτονομία και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
1. Κινητική Ανάπτυξη
Κίνηση είναι η διαδικασία με την οποία, μέσω της ωρίμανσης του Κ.Ν.Σ. και της εκπαίδευσης, το άτομο αποκτά την ικανότητα χρήσης του σώματός του.
Ταξινόμηση Κινήσεων
- Αντανακλαστικές (0-1 έτους): Π.χ. Μοro, πιάσιμο.
- Στοιχειώδεις (1-2 ετών): Βάδισμα, σκαρφάλωμα.
- Βασικές (2-7 ετών): Εξειδικευμένες αδρές κινήσεις.
- Ειδικευμένες (7+ ετών): Βελτίωση δύναμης και ταχύτητας.
• Αδρή κίνηση: Μεγάλες μυϊκές ομάδες (π.χ. τρέξιμο).
• Λεπτή κίνηση: Μικρές μυϊκές ομάδες, κινήσεις ακριβείας.
2. Διαταραχές Ψυχοκινητικής Ανάπτυξης & ΔΕΠΥ
Περιλαμβάνουν καταστάσεις όπως η Υποτονικότητα (αργές κινήσεις, έλλειψη δυναμισμού), η Δυσγραφία, η Δυσαριθμησία και η Δυσπραξία (αδυναμία εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων).
Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (Δ.Ε.Π.Υ.)
Εμφανίζεται μέχρι την ηλικία των 7 ετών. Η διάγνωση απαιτεί συμπτώματα σε 2-3 πλαίσια (π.χ. σπίτι, σχολείο).
• Απροσεξία: Δυσκολία οργάνωσης, χάνει πράγματα, δεν ακούει όταν του μιλούν.
• Υπερκινητικότητα/Παρορμητικότητα: Πάντα εν κινήσει, μιλάει υπερβολικά, διακόπτει τους άλλους, δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του.
Εργοθεραπευτική Παρέμβαση στη ΔΕΠΥ
- Περιβαλλοντικές τροποποιήσεις (ήρεμο περιβάλλον, ουδέτερα χρώματα).
- Αισθητηριακή ολοκλήρωση (ελεγχόμενα ερεθίσματα, πίεση).
- Οπτικοποίηση προγράμματος (ρουτίνες).
3. Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές (Αυτισμός)
Επηρεάζουν την κοινωνική αλληλεπίδραση, την επικοινωνία και την αισθητηριακή επεξεργασία.
Χαρακτηριστικά
- Κοινωνικά: Αποφυγή βλεμματικής επαφής, δυσκολία στην κατανόηση συναισθημάτων.
- Επικοινωνία: Καθυστέρηση λόγου, ηχολαλία.
- Αισθητηριακά: Υπερ- ή υπο-ευαισθησία (π.χ. σε ήχους, πόνο, θερμοκρασία).
Παρέμβαση μέσω παιχνιδιού: Στόχος είναι η μετάβαση από το εξερευνητικό παιχνίδι στο συμβολικό και τελικά στο ομαδικό παιχνίδι με κανόνες.
4. Τι είναι οι Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής;
Ως Δ.Κ.Ζ. ορίζονται όλες οι δραστηριότητες που το άτομο πρέπει να ολοκληρώνει καθημερινά για να ζει με ανεξαρτησία.
1. Αυτοεξυπηρέτηση: Προσωπική υγιεινή, σίτιση, ένδυση, μετακίνηση.
2. Παραγωγικότητα: Εργασία, σχολείο, διαχείριση σπιτιού.
3. Ελεύθερος χρόνος: Ψυχαγωγία, παιχνίδι.
Σκοπός Αποκατάστασης
Ο εργοθεραπευτής στοχεύει στη θεμελίωση της ανεξαρτησίας, είτε μέσω εκπαίδευσης του ασθενούς, είτε μέσω χρήσης ειδικών βοηθημάτων και προσαρμογών στο περιβάλλον.
«Το μυστικό της επιτυχίας είναι να γνωρίζει ο ασθενής πότε χρειάζεται βοήθεια, πόση βοήθεια και πότε να την απομακρύνει.»