Η Ανθρώπινη Εξέλιξη & Ανάπτυξη
Μια προοδευτική σειρά αλλαγών σε δομές και λειτουργίες που στοχεύει στην ωριμότητα.
1. Οι 3 Φάσεις της Ζωής
- 1η Φάση - Ανάπτυξη: Από τη σύλληψη έως το 20ό έτος.
- 2η Φάση - Ωριμότητα: Από το 21ο έως το 35ο έτος.
- 3η Φάση - Ανέλιξη/Φθίση: Από το 36ο έτος έως το τέλος.
Η Βασική Εξίσωση της Ανάπτυξης:
Ωρίμανση × Μάθηση = Ανάπτυξη
Η ωρίμανση είναι βιολογική/κληρονομική, ενώ η μάθηση προκύπτει από το περιβάλλον.
Ωρίμανση × Μάθηση = Ανάπτυξη
Η ωρίμανση είναι βιολογική/κληρονομική, ενώ η μάθηση προκύπτει από το περιβάλλον.
2. Θεωρίες Ανάπτυξης
Ψυχαναλυτική Θεωρία (S. Freud)
Η προσωπικότητα δομείται από τρία μέρη:
- Εκείνο (Id): Αρχή της ευχαρίστησης, παρορμητικότητα.
- Υπερεγώ (Superego): Κανόνες, ηθική, συνείδηση.
- Εγώ (Ego): Αρχή της πραγματικότητας, εξισορροπητής.
Γνωστική Θεωρία (J. Piaget)
Η νοημοσύνη είναι μέσο προσαρμογής. Στάδια:
- Αισθησιοκινητική (0-2 ετών): Επαφή με τον κόσμο μέσω αισθήσεων και κίνησης.
- Προσυλλογιστική (3-6 ετών): Εγωκεντρισμός, ανάπτυξη γλώσσας.
- Συγκεκριμένης Σκέψης (7-11 ετών): Λογική σκέψη, μαθηματικά, ταξινόμηση.
- Αφαιρετική Σκέψη (12-18 ετών): Υποθετικός συλλογισμός, κριτική σκέψη.
Κοινωνική Θεωρία (E. Erikson)
Ο άνθρωπος περνά από "εξελικτικές κρίσεις" (π.χ. Εμπιστοσύνη vs Δυσπιστία, Αυτονομία vs Αμφιβολία) που πρέπει να επιλύσει για να προχωρήσει.
3. Παιδικό Παιχνίδι & Κοινωνικοποίηση
Η εξέλιξη του παιχνιδιού ανά ηλικία:
Μοναχικό (2 ετών): Παίζει μόνο του.
Παράλληλο (3 ετών): Παίζει δίπλα σε άλλους, αλλά όχι μαζί τους.
Συντροφικό (4 ετών): Αλληλεπίδραση χωρίς σαφείς ρόλους.
Συνεργατικό (5 ετών): Ομαδικό παιχνίδι με κανόνες και ρόλους.
Παράλληλο (3 ετών): Παίζει δίπλα σε άλλους, αλλά όχι μαζί τους.
Συντροφικό (4 ετών): Αλληλεπίδραση χωρίς σαφείς ρόλους.
Συνεργατικό (5 ετών): Ομαδικό παιχνίδι με κανόνες και ρόλους.
4. Εφηβεία
Περίοδος ραγδαίων σωματικών και ψυχολογικών αλλαγών (12-20 ετών).
- Νοημοσύνη: Ικανότητα για αφηρημένη σκέψη και διατύπωση θεωριών.
- Αξίες: Κατάκτηση εννοιών όπως Δικαιοσύνη, Δημοκρατία, Ελευθερία.
- Προβλήματα: Αναζήτηση ταυτότητας, αποδοχή, επαγγελματικός προσανατολισμός.
Σημείωση για Τεστ Νοημοσύνης:
• WISC (Weschler Intelligence Scale for Children): Για παιδιά.
• WAIS (Weschler Adult Intelligence Scale): Για ενήλικες.
• WISC (Weschler Intelligence Scale for Children): Για παιδιά.
• WAIS (Weschler Adult Intelligence Scale): Για ενήλικες.
